එකම බිම, මාර්ග දෙකක්: යෝගය සහ බුදු දහම
බුදුරජාණන් වහන්සේ භාවනාව මුලින්ම ඉගෙන ගත්තේ යෝග ගුරුවරුන්ගෙනි; පසුව ඉන් ඔබ්බට ගියහ. සම්ප්‍රදාය දෙක එකඟ වන තැන, වෙන් වන තැන, සහ මෙම අඩවිය දෙකෙන්ම උගන්වන්නේ ඇයි.
Read it in English
බුදු වීමට පෙර, සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් සැරිසැරූ යෝගියෙකි. පාලි ග්‍රන්ථ ඔහුගේ පළමු ගුරුවරුන් දෙදෙනා නම් කරයි: ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය ඉගැන්වූ ආළාර කාලාම, සහ නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනය ඉගැන්වූ උද්දක රාමපුත්ත. ඔහු දෙකම ප්‍රගුණ කළේය, දෙකම අත්හළේය. ඒවා ගැඹුරු හා ශාන්ත විය; නමුත් භාවනාව අවසන් වූ විට ඒවාද අවසන් විය. දුක අවසන් නොවීය.
එබැවින් සම්ප්‍රදාය දෙකම එකම බිමෙන් වැඩුණි. බොහෝ දෙනා සිතනවාට වඩා ඒවා පොදු දේ බෙදා ගනී.
පොදු දේ
චර්යාව මුලින්. පතංජලීගේ යෝග සූත්‍රයේ අංග අට ආරම්භ වන්නේ යම පහෙනි: හිංසා නොකිරීම, සත්‍යය, සොරකම් නොකිරීම, කාම සංවරය සහ ග්‍රහණය නොකිරීම. බුදු දහමේ මාර්ගය ආරම්භ වන්නේ සීලයෙනි; පොහොය දිනක ලාංකේය උපාසකයෙකු සමාදන් වන පංච සීලය එම ලැයිස්තුවට ඉතා සමීපය.
කය ආරම්භක ස්ථානයයි. පතංජලී ස්ථිර හා සුවපහසු හිඳීමක් ඉල්ලයි. ආනාපානසති උපදෙස් ආරම්භ වන්නේද පළඟක් බැඳ, කය කෙළින් තබා හිඳීමෙනි. ඉරියව්ව දෙකෙහිම අරමුණ නොවේ. එය කොන්දේසියයි.
අවධානය පුහුණු කරයි. යෝගය එය ධාරණා සහ ධ්‍යාන ලෙස හඳුන්වයි. බුදු දහමේ වචනය ඣාන, එම සංස්කෘත වචනයේම පාලි රූපයයි.
වෙන් වන තැන
වෙනස ඇත්තේ පුහුණුවේ අරමුණෙහිය. සම්භාව්‍ය යෝගය නොවෙනස් වන සාක්ෂිය වූ පුරුෂයා, වෙනස් වන සියල්ලෙන් වෙන් කිරීම, කෛවල්‍යය, අරමුණු කරයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ එවැනි නොවෙනස් වන ආත්මයක් සෙව්වද, සොයා නොගත්හ. අනාත්ම දේශනාව කියන්නේ කයේ හෝ සිතේ කිසිවක් අත්දැකීම පිටුපස සිටින ස්ථිර හිමිකරුවෙකු නොවන බවයි.
මෙය සැබෑ වෙනසකි. එහෙත් හිඳ ගැනීමට පෙර එය විසඳිය යුතු නැත.
දෙකෙන්ම උගන්වන්නේ ඇයි
මෙහි පුහුණුව, එනම් පිරිසිදු කිරීමේ චාරිත්‍රය, යෝගයේ පදනම් දහය සහ මඟ පෙන්වන භාවනා, සම්ප්‍රදාය දෙකේ පොදු බිමයි. ආත්මය ගැන ඔබ කුමක් විශ්වාස කළත්, සෙමින් හුස්ම ගැනීම එකම ආකාරයෙන් ක්‍රියා කරයි. ශ්‍රී ලංකාව ථෙරවාදී රටකි; මෙහි උගන්වන භාවනාව එම සම්ප්‍රදායෙනි. යෝගය එහි සූදානම ලෙස පිරිනැමේ, බුදුරජාණන් වහන්සේම ආරම්භ කළ අයුරින්.